Een langdurige stroomuitval kan in uitzonderlijke omstandigheden de oorzaak zijn dat belangrijke verbindingen uitvallen. Denk hierbij niet alleen aan internet en telefonie, maar ook aan C2000 (het communicatiesysteem voor hulpdiensten).
1. In hoeverre is Meppel voorbereid op dit soort omstandigheden?
2. Hoe communiceert de gemeente met haar inwoners wanneer er als gevolg van stroomuitval geen contact meer mogelijk is langs de ‘gebruikelijke’ wegen van internet, e-mail, telefonie, amber alert, C2000 en dergelijke?
3. Is de gemeente bekend met MeshCore (een off-grid communicatienetwerk waarmee je korte tekstberichten kunt versturen zonder internet, wifi of mobiel netwerk) en ziet de gemeente dit als een alternatief communicatiemiddel bij langdurige stroomuitval?
Antwoord
1. De gemeente Meppel bereidt zich samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) en andere partners voor op langdurige verstoringen, zoals uitval van elektriciteit, telecom en digitale voorzieningen. Dit gebeurt binnen de reguliere crisisbeheersing én binnen het programma maatschappelijke weerbaarheid. Hiervoor heeft Meppel prioriteit en middelen beschikbaar gesteld en wordt onder meer gewerkt aan noodsteunpunten, alternatieve communicatievoorzieningen en de continuïteit van essentiële gemeentelijke dienstverlening.
C2000 is daarbij een belangrijk communicatiemiddel voor hulpdiensten, maar het beheer en de beschikbaarheid ervan vallen niet onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Als bij langdurige stroomuitval ook reguliere communicatievoorzieningen en uiteindelijk delen van C2000 niet meer beschikbaar zijn, moet daarom kunnen worden teruggevallen op alternatieve vormen van communicatie en lokale voorzieningen. De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) werkt hiervoor onder meer aan voorzieningen rond noodsteunpunten. Deze uitwerking is nog niet afgerond.
Voor Meppel gaat de voorbereiding echter verder dan alleen communicatie. Bij langdurige ontwrichting moet de gemeente bestuurbaar en bereikbaar blijven, de crisisorganisatie en bevolkingszorg kunnen uitvoeren en essentiële dienstverlening aan inwoners en bedrijven zo veel mogelijk voortzetten. Tegelijkertijd moet er bijzondere aandacht zijn voor inwoners die tijdens een langdurige verstoring niet volledig zelfredzaam zijn. Dat vraagt om samenhang tussen gemeentelijke continuïteit, crisisbeheersing, noodsteunpunten en de regionale crisisorganisatie.
De voorbereiding is daarmee nadrukkelijk in ontwikkeling. Het uitgangspunt is niet dat bij een zeer langdurige en grootschalige uitval alle normale voorzieningen gegarandeerd beschikbaar blijven. Het doel is dat Meppel ook onder uitzonderlijke omstandigheden bestuurlijk kan blijven functioneren, kan communiceren, prioriteiten kan stellen en inwoners kan ondersteunen waar dat het meest noodzakelijk is.
2. Dit is een belangrijk onderdeel van de verdere uitwerking van maatschappelijke weerbaarheid. De mogelijkheden voor communicatie met inwoners bij langdurige uitval van reguliere communicatiemiddelen, inclusief de voor- en nadelen en afhankelijkheden daarvan, worden momenteel in kaart gebracht. De projectorganisatie betrekt dit bij de uitwerking van een integraal continuïteitsplan.
3. De gemeente is bekend met MeshCore. De techniek biedt mogelijkheden om korte tekstberichten te versturen zonder afhankelijk te zijn van internet of mobiele netwerken. Of MeshCore voor Meppel een geschikt alternatief is, is op dit moment nog niet vastgesteld.
Binnen het project Maatschappelijke weerbaarheid worden verschillende mogelijkheden voor communicatie bij langdurige uitval onderzocht. Daarbij kan ook worden gekeken naar de mogelijkheid dat inwoners en lokale organisaties bijdragen aan een aanvullend communicatienetwerk. Een decentraal netwerk kan daarmee bijdragen aan de lokale zelfredzaamheid en maatschappelijke weerbaarheid.
Daar staan echter ook belangrijke aandachtspunten tegenover. Het beheer van een netwerk dat mede door inwoners wordt opgebouwd, is niet vanzelfsprekend centraal georganiseerd. Daarnaast maakt MeshCore gebruik van radiocommunicatie in de 868 MHz-band. De beschikbaarheid daarvan kan worden beïnvloed door radioverstoring of interferentie. Het bereik is sterk afhankelijk van bebouwing, terrein, antennehoogte en de aanwezigheid van versterkers. Onder gemiddelde omstandigheden moet rekening worden gehouden met een bereik van enkele kilometers per verbinding; bij een goede zichtverbinding wordt circa 1 tot 10 kilometer genoemd. Voor een betrouwbare dekking zal daarom gewerkt moeten worden met strategisch geplaatste ontvangers en versterkers
Ook de energievoorziening is een belangrijk aandachtspunt. Een netwerk dat juist bij een langdurige stroomuitval moet functioneren, moet op voldoende strategische punten beschikken over een onafhankelijke energievoorziening, bijvoorbeeld accu's, al dan niet gecombineerd met zonne-energie. Dit soort voorzieningen wordt ook toegepast bij permanente MeshCore-versterkers
De gemeente ziet MeshCore daarom als een interessante mogelijkheid voor aanvullende communicatie die, samen met andere alternatieven, binnen het project Maatschappelijke weerbaarheid nader kan worden onderzocht. Daarbij moet niet alleen worden gekeken naar de technische mogelijkheden, maar ook naar bereik, storingsgevoeligheid, energievoorziening, beheer, onderhoud, beveiliging en betrouwbaarheid tijdens langdurige uitval, en naar de aansluiting op de officiële crisiscommunicatie.